ΟΣΚΑΡ ΟΥΑΪΛΝΤ – DE PROFUNDIS ( ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ)

ΟΣΚΑΡ ΟΥΑΪΛΝΤ – DE PROFUNDIS ( ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ)  

Ο Όσκαρ Ουάιλντ16 Οκτωβρίου 1854 – Παρίσι30 Νοεμβρίου 1900), γιος Δουβλινέζων διανοούμενων, ήταν Ιρλανδός μυθιστοριογράφος, ποιητής, δραματουργός και κριτικός. Έχοντας περάσει από διάφορα είδη γραπτού λόγου γεύτηκε τη δόξα ως θεατρικός συγγραφέας.

Ο Ουάιλντ, σύζυγος και πατέρας δύο παιδιών, είχε ερωτική σχέση με τον, κατά πολύ νεότερό του, Άλφρεντ Ντάγκλας – τον επονομαζόμενο Μπόζι. Ο πατέρας του Μπόζι, μαρκήσιος του Κουίνσμπερι, επιτέθηκε στον Ουάιλντ, ισχυριζόμενος πως ο διασημότερος διανοούμενος της εποχής είχε διαπράξει το έγκλημα του «σοδομισμού» (η ομοφυλοφιλία ήταν τότε ποινικό αδίκημα στην Αγγλία).

Το Δικαστήριο καταδίκασε τον Ουάιλντ σε δύο χρόνια κάθειρξη και καταναγκαστικά έργα. Ο Τύπος της εποχής προέβαλε το θέμα με τρόπο τέτοιο που αμαύρωσε στο έπακρο το όνομα και τη φήμη του Ουάιλντ. Οι άθλιες συνθήκες της φυλάκισής του, η δήμευση όλης της περιουσίας του, η στέρηση των παιδιών του, η εγκατάλειψη και η προδοσία, όχι μόνο επιδείνωσαν την ήδη εύθραυστη υγεία του ποιητή αλλά και τον κατέστρεψαν ψυχολογικά. Μέσα από το κελί του έγραψε μια μακροσκελή επιστολή προς τον εραστή του και υπαίτιο -όπως πίστευε- της καταδίκης του.

Μετά την αποφυλάκισή του έφυγε αμέσως για τη Γαλλία, όπου και έμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του. Πέθανε άπορος στο Παρίσι , τον Νοέμβριο του 1900, σε ηλικία 46 ετών.

Ο Όσκαρ Ουάιλντ είναι από τις πλέον γοητευτικές και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες που πέρασαν από τον πλανήτη. Λαμπερά ευφυής, διαστροφικά προκλητικός, προβοκάτορας ενίοτε, κυνικά ρεαλιστής πάντοτε, λάτρης του έρωτα, της χλιδής, της καλής ζωής, αξεπέραστος ατακαδόρος, χαρισματικός φιλόσοφος… 

«De Profundis» (Εκ Βαθέων).

Το De Profundis είναι η διάσημη επιστολή που έγραψε το 1897 ο Όσκαρ Ουάιλντ, ενώ βρισκόταν στη φυλακή, στον αγαπημένο του Λόρδο Άλφρεντ Ντάγκλας. Στην πραγματικότητα είναι η εκ βάθους εξομολόγησή του όσον αφορά την πρότερη ζωή του, τα γεγονότα που οδήγησαν στην πτώση και στην τιμωρία του.

Και πώς από την πτώση, την απόγνωση, την απόλυτη ταπείνωση και στη συνέχεια την παραδοχή της κατάστασής του, ξαφνικά ανακάλυψε ένα «θησαυρό» μέσα του. Πώς η καρδιά του μαλάκωσε και ένιωσε να ελευθερώνεται από κάθε πικρία για τον εαυτό του, τους άλλους και τον κόσμο, έτοιμος πλέον «να αντικρίσει τη ζωή με πολύ περισσότερη ηρεμία κι εμπιστοσύνη».

Ένα γράμμα κατάθεση ψυχής, που γραφόταν επί μήνες –μερικές σελίδες κάθε μέρα- από τον διασημότερο –ίσως- φυλακισμένο όλων των εποχών.

Ο Ουάιλντ μέσα από τα δεσμά της φυλακής ξεδιπλώνει τα μύχια της ψυχής του και αναστοχάζεται την τέχνη, την αλήθεια, την ελευθερία, τη θρησκεία, τα συστήματα εγκλεισμού των ανθρώπων, την αρχαία ελληνική τραγωδία, τη σχέση του με τους ανθρώπους, τους σύγχρονους Φαρισαίους που κατακλύζουν το κοινωνικό σύστημα και τελικά, την ίδια του τη ζωή.

Η ερωτική αυτή επιστολή, όπου αναπολεί, απολογείται, καταγγέλλει και φιλοσοφεί, εκδόθηκε μετά το θάνατό του -αρχικά λογοκριμένη και αργότερα ολόκληρη- με τον τίτλο «De Profundis» (Εκ Βαθέων).


Πάνω από έναν αιώνα από τότε που γράφτηκε, το De Profundis παραμένει ένα κείμενο διαχρονικό – ένα από εκείνα τα σπάνια λογοτεχνικά έργα που μπορούν να εμπνεύσουν πραγματικά το σύγχρονο άνθρωπο.

Αποσπάσματα:

«Μονάχα η Φύση, που οι απαλές της βροχές πέφτουν “επί δικαίων και αδίκων”, θα μου προσφέρει την αγκαλιά των βράχων της να κρύψω το πρόσωπό μου και θα μ’ αφήσει στις κρυφές κοιλάδες της, στη σιωπή τους, να κλάψω χωρίς οι άνθρωποι να μ’ ενοχλούν. Και θα στολίσει μ’ αστέρια τη νύχτα, για να μπορώ να περπατάω στα σκοτεινά χωρίς να σκοντάφτω, θα στείλει τους ανέμους να σκορπίσουν τ’ αχνάρια των ποδιών μου, για να μην με φτάσουν οι άνθρωποι, και θα με αποκαθάρει στα πλατιά της νερά και θα με γιάνει με τα μυστικά της βότανα»

«Όταν πρωτομπήκα στην φυλακή μερικοί άνθρωποι με συμβούλεψαν να ξεχάσω ποιος ήμουν. Ήταν μια ολέθρια συμβουλή. Μονάχα συνειδητοποιώντας τι είμαι, βρήκα ανακούφιση στα βάσανά μου..»

«Κι ωστόσο, το μόνο που μένει είναι να σε συγχωρήσω. Έτσι πρέπει να γίνει. Δε γράφω τούτο το γράμμα με σκοπό να σταλάξω πίκρα στην καρδιά σου, αλλά να την ξεριζώσω απ’ τη δική μου. Για το δικό μου και μόνο καλό πρέπει να το κάνω. Δεν μπορεί να ζεσταίνει κανείς συνέχεια στον κόρφο του μια οχιά που τρέφεται από τις ίδιες σου τις σάρκες, ούτε να ξαγρυπνά τις νύχτες για να σπέρνει αγκάθια στον κήπο της καρδιάς σου».

 «Οι άνθρωποι με συμβούλεψαν να προσπαθήσω, όταν πια απελευθερωθώ, να ξεχάσω πως κάποτε ήμουν στη φυλακή. Μοιραία συμβουλή: το να αρνείσαι τις εμπειρίες σου είναι σαν να βάζεις ένα ψέμα στα χείλη της ζωής σου».

«Εκ βαθέων εκέκραξά σοι Κύριε, ότι, παρά σοι ο ιλασμός εστίν…»
Δαυίδ ψαλμός ΡΚΘ’ 129

* Η φράση “De Profundis”, δηλαδή “Εκ βαθέων”, προέρχεται από τον Ψαλμό 130.1 (“Εκ βαθέων εκέκραξά Σοι, Κύριε”), αλλά χρησιμοποιείται ευρύτατα και στην καθομιλουμένη, για να υποδηλώσει την ειλικρινή, με εξομολογητική διάθεση, έκφραση συναισθημάτων.

* Ο Όσκαρ Ουάιλντ, δεν έγραψε ποτέ “βιβλίο” με αυτόν τον τίτλο. Το κείμενο που θα γινόταν αργότερα γνωστό ως «De Profundis» δεν είναι παρά μια μακροσκελής επιστολή προς τον εραστή του, Άλφρεντ Ντάγκλας, γραμμένη το 1896-97 στη φυλακή, όπου εξέτιε τη διετή ποινή του.

Πηγές: wikipedia ,  https://www.catisart.gr/de-profundis/ «De Profundis», μάθημα έρωτα και συχώρεσης, Tης Ειρήνης Αϊβαλιώτου ,  https://www.public.gr/product/books/greek-books/literature/translated-literature/de-profundis-ek-batheon/prod8650020pp/ και    https://www.documentonews.gr/article/de-profundis-h-agaph-poy-den-tolma-na-pei-to-onoma-ths-sto-theatro-kefallhnias-ws-tis-16-febroyarioy

Updated: 29/10/2020 — 00:33