Βραδιά Βασιλόπιτας Λέσχης Δημιουργικής Ανάγνωσης 2026
13η Χρονιά της Λέσχης Δημιουργικής Ανάγνωσης… γούρι θα μας φέρει και το 13 και το «ρόδι», που στήθηκε στων τραπεζιών τη μέση… η Χρυσούλα που μάλλον ήταν σε οίστρο ροδοδημιουργικότητας, έφτιαξε ένα χάρτινο, γεμιστό ρόδι, με συνταγή μυστική για να μην χάσει την μαγεία… και ρόδια καρτελάκια, μια και ήθελε να προσφέρει μικρές χαρές, αντί-δωρα για τις όμορφες στιγμές που μοιραζόμαστε.
Σιγά-σιγά μαζευτήκαμε 12 βιβλιοφάγοι γύρω από το ρόδινο εορταστικό τραπέζι.
Μια μέρα νωρίτερα, 11/01 είχε τα γενέθλιά της η Κατερίνα! Έτσι ξεκίνησε η βραδιά με τις πίτες-κεράσματα της Κατερίνας και τα δώρα-έκπληξη της Σίσσυς προς την εορτάζουσα. Ένα κατακόκκινο τριαντάφυλλο και τις παρακάτω ευχές:
Είπαν για τη φιλία
«Ένα μόνο τριαντάφυλλο μπορεί να είναι ο κήπος μου, ένας μόνο φίλος ο κόσμους μου». Λέο Μπουσκάγια
«Το να θέλεις να γίνεις φίλος είναι εύκολο, αλλά η φιλία είναι ένας καρπός που ωριμάζει αργά». Αριστοτέλης
«Όταν ο κόσμος είναι τόσο περίπλοκος, το απλό δώρο της φιλίας είναι στα χέρια όλων μας». Μαρία Σρίβερ (Shriver)
«Υπάρχουν τρία πράγματα που γίνονται πιο πολύτιμα με την ηλικία:
Το παλιό ξύλο για καύση
Τα παλιά βιβλία για ανάγνωση
Οι παλιοί φίλοι για να απολαμβάνεις». Henry Ford
Η γλυκιά μας Σίσσυ, γλύκανε κι εμάς με τους εξαίσιους κουραμπιέδες της.
Η Κατερίνα, που ίσως λόγω της γενέθλιας μέρας της, σκάλισε λίγο στο παρελθόν, μας έφερε τα παλιά καλά αυθεντικά ημερολόγια που κρατούσε ευλαβικά από τις απαρχές της Λέσχης. Διαβάστηκαν διαδοχικά τρεις συναντήσεις του «τότε» περίπου την ίδια εποχή, του πρώτου Λεσχικού έτους 2012-2013… Οι παλιοί θυμηθήκαμε και συγκινηθήκαμε… οι καινούριοι μάθανε και ενθουσιαστήκανε… και έπεται συνέχεια…
Έπειτα η Ολυμπία μας διάβασε ένα κείμενο που έγραψε η Γαλάτεια, με αφορμή ένα πρόσφατο γεγονός στο καφέ «ΤΟΤΕ»… Η κρυφή μελαγχολία των Χριστουγέννων
Και τότε, ήρθε η ώρα της Λεσχόπιτας, που έφτιαξε η Ρούλα με αγάπη και μεράκι. Κι αυτό βγήκε προς τα έξω… φουσκωτή και πεντανόστιμη!
Η Ολυμπία και η Χρυσούλα τοποθέτησαν με ευλάβεια τα καρτελάκια, σε σχήμα ροδιού, με τα ονόματα των παρευρισκόμενων και με τις δυο απούσες… της Αγάπης και της Πίτσας, που μας έλειψαν πολύ. Και αφού η Χρυσούλα μάχαιραν ζήτησε και μάχαιραν έλαβε, ξεκίνησε με ενθουσιασμό το κοπητηπίτα!
Στα δυο τελευταία κομμάτια εμφανίστηκε το φλουρί! Όρθιο και αγέρωχο περίμενε την σειρά του, ώσπου έπεσε ηρωικά στης πιατέλας τον πάτο, αφήνοντας το αποτύπωμά του στα δυο κομμάτια… της Ρούλας και της Σοφίας (Ζαχαροπούλου). Η Ρούλα, η μία από τα δυο πρώτα μέλη της Λέσχης και η Σοφία, το πιο πρόσφατο μέλος μας. Σαν σημάδι εκ πίτας, για την συνέχεια και την ζωντάνια της ομάδας μας! Πάντα τυχερές και χαρούμενες να είστε!
Αφού αδειάσαμε τα πιάτα μας, με επιφωνήματα απόλαυσης και αιτήματα για την συνταγή, ξεκινήσαμε να τραβάμε καθένας μια ευχή από το Λεσχο-ευχο-τσούβαλο που νωρίτερα είχαμε γεμίσει και με σειρά διαβάσαμε τις όμορφες λογοτεχνικές ευχές – μικρά διαμαντάκια. Πόσα ωραία λόγια γεμίσανε τον αέρα και τις καρδιές μας…
«Οι Λογοτεχνικές Λεσχοευχές μας για το 2026»
Τέλος, μας περίμενε το λογοτεχνικό επιδόρπιο από την καρδιά του ροδιού. Η Χρυσούλα «έσπασε» το ρόδι και σκόρπισαν πάνω στο τραπέζι όσα τα μέλη, τόσα τα «σπόρια» του ροδιού, κατακόκκινα πουγκάκια δεμένα με χρυσή κλωστή, που μέσα έκρυβαν χρυσά, γλυκά σαν τις ευχές μας σοκολατάκια Ferrero Rocher (έχουμε και τοποθέτηση προϊόντος).
Κάθε πουγκάκι συνόδευε ένα μικρό ρολό χαρτί με μία λέξη που θυμίζει πρωτοχρονιά… Δώρο, Χρόνος, Παιδικότητα, Γέλιο, Λαχτάρα, Στιγμές, Γιορτή, Μέθη, Ηρεμία, Ειρήνη…
Ένα “ποίημα” γεννήθηκε από αυτές τις σκόρπιες λέξεις… «Σκόρπιες Σκέψεις πάνω από ένα σπασμένο Ρόδι».
Ξετυλίγοντάς τα χάρτινα ρολά, φανερωνόταν και ένας λογοτεχνικός θησαυρός… που με σειρά διαβάσαμε και θαυμάσαμε. «Καρδιάς Ροδιού Σπόρια Λογοτεχνικά»
Γενικά, αν έπρεπε να βάλουμε έναν τίτλο σε αυτή την Λεσχοπαράδοτη βραδιά, θα ήταν σίγουρα:
«Μαραθώνιος Ανάγνωσης»… πολύ διάβασμα… μέχρι τελικής πτώσης.
Καληνυχτίσαμε και αποχωρίσαμε με το χάρτινο αλλά μοναδικό Ρόδι-Γούρι που φέρει το όνομά μας και 2026 ευχές, το καινούριο μας βιβλίο και γεμάτοι -έως υπερχείλισης- λογοτεχνικής ουσίας… Και του χρόνου με υγεία!
Η κρυφή μελαγχολία των Χριστουγέννων.
Σας παρακαλώ, θα μου επιτρέψετε να σας κεράσω αυτά που πίνετε;
Τον κοιτάξαμε ξαφνιασμένοι.
Ένας άγνωστος, ολίγον τι ζαλισμένος φάνηκε να εκλιπαρεί την εσώτερη τρικυμία της ψυχής του ή της απελπισίας του.
Δεν ξεχωρίσαμε καθώς τον κοιτάζαμε στα μάτια.
Έδειχνε τόσο ευδιάθετος, τόσο ανοιχτός, μα και τόσο σκοτισμένος.
Φάνηκε να ζητάει απεγνωσμένα να τον αφουγκραστούμε, να μοιραστούμε μαζί του αυτά που τον παίδευαν.
Είχε πιεί τις μπύρες του, κι αυτό σίγουρα τον ξεκλείδωσε.
Μα από τι άραγε;
Ίσως γιατί τέτοιες, γιορτινές μέρες θέλησε να ξεσκεπάσει όλες τις σκέψεις, μαζί με τα φουρτουνιάσματα της ψυχής του, είτε αυτά ήταν χαρούμενα, είτε φοβισμένα, είτε απροσδιόριστα.
Αλλάζω είπε επάγγελμα, κι από τον στρατό πάω στη θάλασσα σε καράβια.
Έ και σκεφτήκαμε, ο πρώτος θα’σαι;
Αλλά πάλι δύσκολη μάλλον απόφαση και πιο δύσκολη όταν η θάλασσα δεν είναι και η λατρεία σου.
Ανάγκη μεγάλη θα τον έσπρωξε, σκεφτήκαμε.
Και θέλησε να κεράσει εμάς τους άγνωστους, να εμπιστευτεί τις σκέψεις του αλλά και αυτά που έπνιγαν την καρδιά του.
Λίγο παράταιρο φάνηκε.
Μα πως ν’ αρνηθείς στον ξένο το κέρασμα που ήταν σαν να φώναζε, ανοίξτε μου να νοιώσω για λίγο πως εδώ δίπλα μου υπάρχουν κάποιοι που μ’ ακούν , με νοιώθουν.
Μια θλίψη διάχυτη απλώθηκε γύρω μας που ήθελε να τρυπώσει στην καρδιά μας. Και έτσι, μας ήρθε, τάχα να τον αγκαλιάζαμε και να του ψιθυρίζαμε μη φοβάσαι τους φόβους σου και στάσου όρθιος να τολμήσεις αυτό που υποσχέθηκες να βάλεις πλώρη.
Και ναι δεχτήκαμε με κρυφή κατανόηση να πιούμε στην υγειά του και στις καλοτάξιδες μέρες του.
Ήταν ένα τσίμπημα στην ψυχή μας που προσγειώνει στην ωμή πραγματικότητά μας.
Γαλάτεια Αδάμου
(Δεκ. 2025)
Οι λογοτεχνικές Λεσχοευχές μας για το 2026:
3 ευχές περίσσεψαν… μα οι ευχές ποτέ δεν περισσεύουν… Δεν «κληρώθηκαν», δεν γινήκαν ανταλλάξιμες, μα διαβάστηκαν και μένουν κοινό κτήμα της Λέσχης!
- Από τη Μαρία Μπίζη
«Όποιος διατηρεί την ικανότητα να βλέπει την ομορφιά δεν γερνάει ποτέ». Φραντς Κάφκα
- Από την Πίτσα
«Οι άνθρωποι δεν χρειάζονται πάντα συμβουλές.
Μερικές φορές το μόνο που χρειάζονται είναι ένα χέρι για να κρατηθούν,
ένα αυτί να τους ακούσει
και μια καρδιά που μπορεί να τους καταλάβει».
Ο Μικρός Πρίγκιπας – Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ
- Από τον Αντώνη
Καλή και ευλογημένη χρονιά με υγεία!!!
Εύχομαι ο καθένας ξεχωριστά από εμάς να βρει αυτό που αποζητά το 2026!
Να είμαστε όλοι πάντα χαρούμενοι και δυνατοί!!!
«Να ‘ρθει το 2026 σαν άστρο φωτεινό,
με μοίρα καλοτάξιδη και δρόμο καθαρό
να σπείρει ελπίδα στις καρδιές, χαμόγελα πλατιά,
και να ‘ναι κάθε του στιγμή ευχή και λευτεριά»!
Ευχές … “ανταλλακτικές”:
Από την Κατερίνα στον Θοδωρή
Πως εξηγείς το όνειρο
Που μέσα σ’ αυτό κοιμάσαι
Που είναι χειμώνας, παγωνιά
Που η καρδιά κρυώνει…
Κι εσύ,
Η ευχή…. Να ξυπνάς μεσ’ σε γαλάζιο
Ουρανό
Που μπλε πολύ εξοδεύτη
Χρώμα
Που λέξεις άσπρες σαν
Πουλιά
Απάνω σου να πετούνε και
Σύννεφα για σένανε
Να κλαίνε
Να γελούνε
Ν’ ακούς και να φωνάζουνε
«Κορίτσι κορ Κορίτσι» (Ελύτης – Τα Ρο του έρωτα)
Και να νομίζεις μεσ’ στον
Ξύπνιο σου
Εσένανε καλούνε…
Και είναι ωραίο ξύπνημα
Κι ευχή ακόμα ωραία
Να λιώνει τα ανάποδα
Να ζεματάει την ψύχρα.
Κατερίνα 12-1-2026
–
Από την Αγάπη στη Ρούλα
Charles Baudelaire – “Μεθύστε”
Πρέπει νά ῾σαι πάντα μεθυσμένος.
Ἐκεῖ εἶναι ὅλη ἡ ἱστορία: εἶναι τὸ μοναδικὸ πρόβλημα.
Γιὰ νὰ μὴ νιώθετε τὸ φριχτὸ φορτίο τοῦ Χρόνου ποὺ σπάζει τοὺς ὤμους σας καὶ σᾶς γέρνει στὴ γῆ, πρέπει νὰ μεθᾶτε ἀδιάκοπα.
Ἀλλὰ μὲ τί;
Μὲ κρασί, μὲ ποίηση ἢ μὲ ἀρετή, ὅπως σᾶς ἀρέσει.
Ἀλλὰ μεθύστε.
Καὶ ἂν μερικὲς φορές, στὰ σκαλιὰ ἑνὸς παλατιοῦ,
στὸ πράσινο χορτάρι ἑνὸς χαντακιοῦ,
μέσα στὴ σκυθρωπὴ μοναξιὰ τῆς κάμαράς σας,
ξυπνᾶτε, μὲ τὸ μεθύσι κιόλα ἐλαττωμένο ἢ χαμένο,
ρωτῆστε τὸν ἀέρα, τὸ κύμα, τὸ ἄστρο, τὸ πουλί, τὸ ρολόι,
τὸ κάθε τι ποὺ φεύγει, τὸ κάθε τι ποὺ βογκᾶ,
τὸ κάθε τι ποὺ κυλᾶ, τὸ κάθε τι ποὺ τραγουδᾶ,
ρωτῆστε τί ὥρα εἶναι,
καὶ ὁ ἀέρας, τὸ κύμα, τὸ ἄστρο, τὸ πουλί, τὸ ρολόι,
θὰ σᾶς ἀπαντήσουν:
-Εἶναι ἡ ὥρα νὰ μεθύσετε!
Γιὰ νὰ μὴν εἴσαστε οἱ βασανισμένοι σκλάβοι τοῦ Χρόνου,
μεθύστε, μεθύστε χωρὶς διακοπή!
Μὲ κρασί, μὲ ποίηση ἢ μὲ ἀρετή, ὅπως σᾶς ἀρέσει.
–
Από την Γαλάτεια στη Χρυσούλα
Μια γυναίκα της οποίας η διάθεση βελτιώνεται με ένα βιβλίο, ένα ποίημα, ένα τραγούδι,
δεν ηττάται από κανέναν.
Ακόμη και η ζωή χάνει μαζί της.
Χαλίλ Γκιμπράν
–
Από την Χρυσούλα στη Γαλάτεια
Μέσα σου να σκάβεις:
ξεθάβοντας
μέρες παιδικές
για τρυφερά,
εξαίσια ποιήματα.
Χρίστος Λάσκαρης
–
Από την Ρούλα στη Σοφία Ζαχαροπούλου
Το δώρο του θυμού Arun Gandhi (εγγονός του Μαχάτμα Γκάντι)
«Εύχομαι να μπορούσα να σκοτώσω τον δολοφόνο τούτη εδώ τη στιγμή», είπα μια μέρα στου γονείς μου. Η μητέρα μου αναστέναξε. Ήξερε πως ένιωθα, αλλά ήξερε επίσης πως ο παππούς μου δεν θα συμμεριζόταν αυτό το συναίσθημα.
«Ο παππούς σου θα ήθελε να συγχωρέσεις αυτόν που το έκανε», είπε ήσυχα.
Τα λόγια της με ταρακούνησαν. Μα φυσικά, αυτό θα ήθελε ο Μπάπου.
Αντί να δώσω συγχώρεση στον δολοφόνο, εγώ επιζητούσα εκδίκηση. Αλλά ήξερα πως ο Μπάπου θα έλεγε ότι η εκδίκηση δεν είναι ποτέ η σωστή λύση.
Η επιθυμία για εκδίκηση σε κατατρώει, καταστρέφει τη γαλήνη του νου και προκαλεί μέσα σου διαρκή οργή. Αντί να σου κάνει μία φορά κακό, ο κακόβουλος θυμός ελέγχει τη ζωή σου και την καταστρέφει ξανά και ξανά.
Δεν θα επέτρεπα να συμβεί κάτι τέτοιο – ούτε θα απογοήτευα τον Μπάπου.
–
Από τη Μαρία Μπίζη στη Μαρία Κοντογιάννη
Η ζωή είναι σαν να κάνεις ποδήλατο.
Για να κρατήσεις την ισορροπία σου
Πρέπει να συνεχίσεις να κινείσαι.
Άλμπετρ Αϊνστάιν (συμβουλή στον γιο του Έντουαρ)
–
Από τον Θοδωρή στην Ολυμπία
Τη φετινή Πρωτοχρονιά, για δώρο
θέλω να μου πεις ένα ωραίο παραμύθι,
από τα παιδικά σου χρόνια, σε κάποιο
χωριό της νότιας Ιταλίας. Ως μικρότερη
από τις πέντε αδερφές της μητέρας σου.
Χωρίς πατέρα και παππού, μ’ έναν λιμοκοντόρο
θείο. Η γιαγιά, οι καλόγριες, στίξη
κι αντίστιξη των παιδικών σου χρόνων.
Ένα χρόνο προτού σε συναντήσω,
αντίκρισα την Αδριατική κατάματα,
τη νύχτα διασχίζοντας απ’ άκρη σ’ άκρη
με το τρένο. «Χαίρε Απουλία» φώναξα,
«και θάλασσα δική μας»… Κάθε ελαιόδεντρο
κι ένας κήρυκας που έστελνε η πατρίδα μου
να με προϋπαντήσει. Κι η ποίηση απέκτησε
για μια στιγμή ένα συγκεκριμένο πρόσωπο,
μικρής παιδίσκης που έπαιζε στο χώμα
με τους σβόλους. Σε ξαναβρήκα,
αλλά στο μεταξύ μεγάλωσες πιο γρήγορα
από μένα, μες στη βιασύνη σου και με ξεπέρασες:
Σ’ αντάμωσα γυναίκα. Φέτος την Πρωτοχρονιά.
που πίσω σου ξέμεινα οριστικά και πια
δε σε προφταίνω, θύμισέ μου, σε παρακαλώ,
τι μεγάλος ποιητής υπήρξα,
όταν δεν έγραφα ποιήματα.
Σωτήρης Παστάκας – Από τη συλλογή «Η μάθηση της αναπνοής σε τρεις κινήσεις»
–
Από την Ολυμπία στην Κατερίνα
«Αυτό που κάνει η λογοτεχνία είναι αυτό που κάνει κι ένα σπίρτο στο ξέφωτο στη μέση της νύχτας. Ένα σπίρτο δεν φωτίζει σχεδόν τίποτε, μας επιτρέπει όμως να δούμε το σκοτάδι που υπάρχει γύρω μας.
ΓΟΥΙΛΙΑΜ ΦΟΚΝΕΡ [πηγή: Javier Marias, Μαδρίτη 1951, Corazon tan blanco (Καρδιά τόσο λευκή)]
–
Από τη Σοφία Ζευγώλη στον Αντώνη
Καλή χρονιά με υγεία πάνω απ’ όλα και όλα τα κάλα σε προσωπικό επίπεδο και στην ομάδα μας!!
Η λογοτεχνία και ο πλούτος των λέξεων και των συναισθημάτων να είναι για μας αρωγός και συμπαραστάτης μας στη χαρά και στη λύπη!!
–
Από τη Μαρία Κοντογιάννη στη Σίσσυ
Καλή και ευλογημένη χρονιά!!
Εύχομαι στη νέα χρονιά να συμβούν υπέροχα πράγματα και να χαρίσουν ευτυχία και όμορφες στιγμές.
Φυσικά η υγεία να ξεχειλίζει από εσάς και την οικογένειά σας.
Οι γνώσεις από τα βιβλία της λέσχης να είναι πολλές και το τέλος του 2026 να σας βρει με όμορφες εμπειρίες και ανθρώπους παλιούς και νέους που σας αγαπούν.
Εννοείται πως ό,τι χρειαστείτε, οι άνθρωποι της λέσχης, αλλά κι εγώ προσωπικά, είμαστε εδώ!
Με πολλή αγάπη
Κοντογιάννη Μαρία
–
Από τη Σίσσυ στη Σοφία Ζευγώλη
Σαν Ευχή…
Καθώς ετοιμάζεις το πρωινό σου, να σκέφτεσαι τους άλλους.
Μην ξεχνάς να ταΐζεις τα περιστέρια.
Όταν πολέμους ξεκινάς, να σκέφτεσαι τους άλλους.
Μην ξεχνάς όσους λαχταρούν την ειρήνη.
Όταν πληρώνεις το νερό, να σκέφτεσαι τους άλλους.
Εκείνους που μόνο τα σύννεφα έχουν να τους θηλάσουν.
Όταν γυρνάς στο σπιτικό σου, να σκέφτεσαι τους άλλους.
Μην ξεχνάς όσους ζουν σε αντίσκηνα.
Όταν τα αστέρια μετράς πριν κοιμηθείς, να σκέφτεσαι τους άλλους.
Εκείνους που δεν έχουνε πού να πλαγιάσουν.
Όταν ελεύθερα μιλάς, να σκέφτεσαι τους άλλους.
Εκείνους που δεν τους αφήνουν να μιλήσουν.
Και καθώς σκέφτεσαι εκείνους τους άλλους,
στον εαυτό σου γύρισε και πες:
«Αχ και να ήμουν ένα κερί στο σκοτάδι».
Μαχμούντ Νταουίς (1941-2008), εθνικός ποιητής της Παλαιστίνης
–
Kαρδιάς ροδιού … σπόρια λογοτεχνικά
Σκόρπιες Σκέψεις πάνω από ένα σπασμένο Ρόδι
Πρωτοχρονιά
Κι όπως κάθε χρόνο πια, για μένα
Δώρο
δεν έχει κάτω από το δέντρο
αυτά που επιθυμώ, δεν χωράνε σε κουτιά,
δεν τυλίγονται σε πολύχρωμα χαρτιά
*
Για μένα που ο
Χρόνος
Πέρασε και μαζί του πήρε την
Παιδικότητα μου
Εκείνο το γάργαρο
από τα βάθη της καρδιάς
Γέλιο
Κι εκείνη την
Λαχτάρα
Για τα καλούδια των γιορτών
*
Τώρα ελπίζω μόνο σε
Στιγμές
Μικρές, μεγάλες, γεμάτες
Και κάνω μια
Γιορτή
Για να με ξεγελάσω
*
-Εἶναι ἡ ὥρα νὰ μεθύσετε!
Μὲ κρασί, μὲ ποίηση ἢ μὲ ἀρετή, ὅπως σᾶς ἀρέσει…. Μας προτρέπει ο Μπωντλαίρ
Το κρασί δεν με βοηθά, μα η τέχνη στη
Μέθη
Που χρειάζομαι για να μείνω νηφάλια
Ναι, ναι… καλά ακούσατε
Μεθυσμένη νηφάλια
Εξάλλου, “ H τέχνη είναι ένας ελιγμός ευτυχίας
ώστε να υπάρχουμε κάπως αναπαυτικά δυστυχισμένοι”
το λέει κι ο ποιητής. (Νίκος Καρούζος)
*
Έτσι διατηρώ κάπως την
Ηρεμία
Μου, αποφεύγοντας τις φλυαρίες
Για τους “καλούς πολέμους” με στόχο την
Ειρήνη
Νόημα και ουσία στο στόχαστρο και η λέξη χάνει την αξία της
κι αυτή όπως και τόσες άλλες… αντιστροφή νοήματος…
Επιλογή μας, αν θα υπάρχουμε μάχιμοι ή αναπαυμένοι θεατές…
…στον κόσμο μας…
–
Πρωτοχρονιά – έτυχε στη Μαρία Μπίζη
Πρωτοχρονιά – Κωστής Παλαμάς
Αγάπες πρώιμες, όψιμες, αλαργινοί καιροί,
τώρα και χτες, πληγές, χαρές, ω ριζικά του κόσμου,
κι εσείς που κάπου ζήσατε, και λιώνετε νεκροί,
κι εσείς με μάτια ολάνοιχτα που ζείτε ακόμα εμπρός μου,
πατρίδα μου, πατρίδες μου, θύμησες, τόποι, νιάτα,
κι εσείς ονείρατα άστρεχτα, κι η ελπίδα εσύ, και ο τρόμος
κι η ορμή, κι εσείς που απάντησα και σύντυχα στη στράτα,
ή καβαλάρης στης ζωής το διάβα ή πεζοδρόμος,
καρποί που μαραγκιάσατε κι εσείς βλαστοί δροσάτοι,
φαντάσματα και πλάσματα, χαρίστρα μου η ψυχή.
Της ρήγισσας Πρωτοχρονιάς μεστό είναι το παλάτι,
διάπλατα σας ανοίγεται, και πλούσιοι και φτωχοί.
Ρήγας κι εγώ, στο ερημικό νησί μου πάντα, ορίζω
το θησαυρό που δίνεται, και δε θε να στερέψει.
—Ξένοι, δικοί μου, φίλοι μου και οχτροί μου, σας χαρίζω
τη λυρική μου σκέψη!
–
Δώρο (Ελύτης) – έτυχε στην Κατερίνα
Δώρο Ασημένιο Ποίημα – Οδυσσέας Ελύτης
Ξέρω πως είναι τίποτε όλ’ αυτά και πως η γλώσσα
που μιλώ δεν έχει αλφάβητο.
Aφού και ο ήλιος και τα κύματα είναι μια γραφή
συλλαβική που την αποκρυπτογραφείς μονάχα
στους καιρούς της λύπης και της εξορίας.
Kι η πατρίδα μια τοιχογραφία μ’ επιστρώσεις
διαδοχικές φράγκικες ή σλαβικές που αν τύχει και
βαλθείς για να την αποκαταστήσεις πας αμέσως φυλακή και δίνεις λόγο
σ’ ένα πλήθος Eξουσίες ξένες μέσω της δικής σου
πάντοτε όπως γίνεται για τις συμφορές.
Όμως ας φανταστούμε σ’ ένα παλαιών καιρών αλώνι
που μπορεί να `ναι και σε πολυκατοικία ότι παίζουνε
παιδιά και ότι αυτός που χάνει.
Πρέπει σύμφωνα με τους κανονισμούς να πει στους
άλλους και να δώσει μιαν αλήθεια
οπόταν βρίσκονται στο τέλος όλοι να κρατούν στο χέρι τους ένα μικρό
δώρο ασημένιο ποίημα.
–
Δώρο (Καρσούλος) – έτυχε στον Θοδωρή
Το δώρο – Παρασκευάς Καρασούλος
Δώρο κι η μέρα που γερνά
Κι η νύχτα που ανατέλλει
Δώρο το δάκρυ που κυλά
Το γέλιο που αναγγέλλει
Δώρο κι αυτή η διαδρομή
Κι ο τόπος που μακραίνει
Κι όσα σταθήκανε αφορμή
Το θαύμα ν’ ανασαίνει
Το πικραμύγδαλο του κόσμου
Με το φιλί σου απόψε δώσ’ μου
Δώρο η ζωή και λάμπει ωραία
Μες στο λυγμό της και πιο νέα
Δώρο το βλέμμα που κοιτά
Το φως και δεν ραγίζει
Δώρο κι ο χρόνος που ακουμπά
Πληγές κι αναγνωρίζει
–
Χρόνος (Κύρου) – έτυχε στη Γαλάτεια
Κλείτος Κύρου, Εν όλω συγκομιδή
«Χρονοκύκλωμα:
Τη μέρα που ανακαλύφτηκε ο χρόνος οι άνθρωποι
κούρδισαν τα ρολόγια κι άρχισαν να τον κυνηγούν.
Κι αποτιμήθηκε σε ψήγματα καταστροφής κι απόχτησε αξία
μυθικών πτηνών και χάθηκε απ’ τον κόσμο η άνεση κι ο δισταγμός
και κανένας δεν εξουσίαζε το προσκεφάλι του
και δεν υπήρχε έστω και λίγος χρόνος για χαρά ή για λύπηση.
Μόνο σαν τροχοπεδούσε ο Μέγας Χρονοκράτορας έτρεχες να
φωλιάσεις στη μασχάλη του να κλείσεις τα μάτια και να μεταμφιεστείς»
–
«Πέρα από το χρόνο:
Ακόμα κι όταν οι αγάπες τελειώνουν
ο χρόνος προχωρεί.
Στη στιλπνή του επιφάνεια αφήνεις αποτυπώματα διαμπερή
πάντα ευανάγνωστα για τους ειδικούς που αποτιμούν το κόστος»
–
Χρόνος (Λειβαδίτης) – έτυχε στη Σίσσυ
«…Αηδίες— ο χρόνος έγινε για να κυλάει,
οι έρωτες για να τελειώνουν,
η ζωή για να πηγαίνει στο διάολο
κι εγώ για να διασχίζω το Άπειρο με το μεγάλο διασκελισμό
ενός μαθηματικού υπολογισμού,
μονάχα όποιος τα διψάει όλα
μπορεί να με προφτάσει,
ό,τι ζήσαμε χάνεται,
γκρεμίζεται μέσα στο σάπιο οισοφάγο του χρόνου
και μόνο καμιά φορά,
τις νύχτες,
θλιβερό γερασμένο μηρυκαστικό τ’ αναμασάει η ξεδοντιασμένη μνήμη,
όσα δε ζήσαμε αυτά μας ανήκουν…»
(Τάσος Λειβαδίτης, 25η ραψωδία της Οδύσσειας)
–
«Ο χρόνος, σκέφτομαι, ίσως είναι μια αργοπορημένη τιμωρία – για ποιο πανάρχαιο σφάλμα!
Βράδιαζε. Άνοιξα το παράθυρο κι αφουγκράστηκα μακριά το αιώνιο παράπονο του κόσμου.
Έτσι συνήθως χάνουμε τα πιο ωραία χρόνια μας, από ‘να τίποτα: ένα αύριο που άργησε ή ένα λυκόφως που κράτησε πολύ….»
(Το Θλιμμένο Γραμματοκιβώτιο – Τάσος Λειβαδίτης)
–
Χρόνος (Καρούζος) – Το διάβασε η Χρυσούλα – Τιμής ένεκεν, για τα 100 χρόνια από την γέννηση του ποιητή.
«Ο χρόνος είναι γενικός.
Δεν μπορούμε να εντοπίζουμε τα οράματα.
Δεν μπορούμε να μοιράζουμε τις αστραπές
απ’ τα κλωστήρια τ’ ουρανού με δόσεις…
Ο χρόνος είναι κοροϊδευτικός.
Είναι αμέτοχος σαν τα περίπτερα στην κίνηση»
(Νίκος Καρούζος, Τα ποιήματα, τ. Α’, Ίκαρος)
–
«Παρωδία της άχραντης διάρκειας ο χρόνος
κορσέδες τα δευτερόλεπτα»
(Νίκος Καρούζος, Τα ποιήματα, τ. Β’, Ίκαρος)
–
Θρίαμβος Χρόνου – ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ
Φιλοσοφείς τρυφερότητα
χωρίς φιλοσοφία~
στέργεις αιωνιότητα
μονάχα με το βλέμμα~
είσαι μια ζωντανή βαθιά
σελίδα σώματος
π’ αστράφτει σε παρθενικότητα.
Ο χρόνος είν’ ακόμη για σένα
θρίαμβος
και σου τον εύχομαι πάντα.
–
Παιδικότητα – έτυχε στη Μαρία Κοντογιάννη
O,τι έχεις μέσα σου παιδιάτικο, σαν θησαυρό να το φυλάξεις
Τους λογισμούς, τους πόθους σου άλλαξε, μα αυτό ποτέ να μην αλλάξεις.
Όποτε της ζωής τα ψεύτικα κι άσχημα σφίγγουν την καρδιά σου,
μες σ’ ό,τι φύλαξες παιδιάτικο, θα βρίσκεις την παρηγοριά σου.
Κι όταν χλομοφυλλιάσει η όψη σου και στα μαλλιά σου πέσουν χιόνια, μόνο ό,τι φύλαξες παιδιάτικο, θα μείνει απείραχτο απ’ τα χρόνια.
Γ. Δροσίνης
–
Γέλιο – έτυχε στη Σοφία Ζαχαροπούλου
«Να γελάσεις απ’ τα βάθη των χρυσών σου ματιών
είμαστε μες στο δικό μας κόσμο
Η πιο όμορφη θάλασσα / είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει
Τα πιο όμορφα παιδιά / δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα
Τις πιο όμορφες μέρες μας / δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα
Κι αυτό που θέλω να σου πω / το πιο όμορφο απ’ όλα
δε στο ‘χω πει ακόμα…».
Ναζίμ Χιχμέτ
–
Λαχτάρα – έμεινε ορφανό
«Χρόνος» – Χαλίλ Γκιμπράν
«Ένας αστρονόμος είπε: Δάσκαλε, τι έχεις να πεις για το Χρόνο;
Κι εκείνος αποκρίθηκε:
Θα θέλατε να μετρήσετε το χρόνο που είναι χωρίς μέτρα και άμετρος.
Θα θέλατε να προσαρμόσετε τη διαγωγή σας, ακόμα και να κατευθύνετε την πορεία της ψυχής σας, σύμφωνα με τις ώρες και τις εποχές.
Θα θέλατε να κάνετε το χρόνο ένα ποταμάκι για να καθίσετε στην όχθη του και να παρακολουθείτε το κύλισμά του.
Και μήπως δεν είναι ό Χρόνος όπως είναι ή αγάπη, αδιαίρετος και χωρίς ρυθμό;
Αλλά αν στη σκέψη σας έχετε ανάγκη να μετράτε το χρόνο σε εποχές,
κάνετε κάθε εποχή να περιλαμβάνει όλες τις άλλες εποχές,
Και κάνετε το σήμερα να αγκαλιάζει το παρελθόν με την ανάμνηση και το μέλλον με τη λαχτάρα.
–
Η ζωή του ανθρώπου είναι καμωμένη από καιρούς:
καιρός να σπείρεις, καιρός να θερίσεις,
καιρός της θλίψης, καιρός της χαράς,
καιρός της αγάπης, καιρός της μοναξιάς.
Αν το σκεφτείς έτσι, θα μπορέσεις και στη χαμηλότερη στιγμή να στηριχτείς, γιατί κι αυτή θα ανήκει σ’ έναν από τους καιρούς της ζωής σου.
Γιώργος Σεφέρης | Μέρες Γ΄ | εκδόσεις Ίκαρος
–
Στιγμές – έτυχε στη Χρυσούλα
Κική Δημουλά – Ορισμοί (απόσπασμα από την συζήτηση άγαλμα προς άγαλμα)
Χρόνος είναι
ό,τι μεσολαβεί και μετατρέπει.
Διαιρείται σε στιγμές.
Στιγμή είναι, βέβαια,
ένα τίποτε του χρόνου.
Όμως χωράει τ’ αποκορυφώματα, Θεά Αφροδίτη.
Κι εκτός που διαιρείται σε στιγμές,
εκτός που τις μεγάλες ιστορίες
στο έλεος της μνήμης τις αφήνει,
απαραιτήτως διαιρείται
(όπως ίσως σου έδειξε το αναρριχώμενο φυτό)
σε τέσσερις μεγάλες εποχές:
στο χειμώνα, στην άνοιξη,
στο καλοκαίρι και, τέλος,
στο περίλυπο φθινόπωρο,
που υπερασπίζεται πολύ τ’ αγάλματα
και κάποιους φθινοπωρινούς ανθρώπους.
–
Γιορτή (Παναγιωτίδης) – έτυχε στην Ολυμπία
ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ – Γιώργος Παναγιωτίδης
Πρωτοχρονιά απόγευμα
κοιμούνται ήσυχα γέλια και κλάματα
σκεπάζεται η ψυχή στον καναπέ
με το χρόνο που πάει
με το χρόνο που έρχεται
ξεκουράζεται στο μέτωπο η ρυτίδα
απ’ τα μεσάνυχτα παλιώνουν
στο πιάτο ήσυχα του φαγητού τ’ απομεινάρια
γίνονται μνήμη οι ευχές οι τελευταίες
κι όπως αλλάζουν στο δωμάτιο τα χρώματα
απ’ τον ήλιο που όλο πέφτει
και τον ουρανό που όλο κρυώνει
απ’ την ξάγρυπνη τηλεόραση
που χουρχουρίζει λύπες και χαρές
και την ερωτευμένη γάτα
που αγκαλιάζει ακόμα το μάλλινο χαλί
απ’ τα χριστουγεννιάτικα φωτάκια
που το ψεύτικο δέντρο τυλίγουν ολοένα
έτσι πάει άλλη μια Πρωτοχρονιά
όλες οι Πρωτοχρονιές της ζωή μας μαζί
ένα χαρτί περιτυλίγματος σκισμένο
κι ένα δώρο άφαντο ακόμα. καλή χρονιά.
–
Γιορτή (Δημουλά) – έτυχε στη Σοφία Ζευγώλη
Κική Δημουλά, «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα»
Απόγευμα πρωτοχρονιάς
ψυχή στους δρόμους.
Μονάχα κάτι γκρίζο παλαιό
καινούργιου χρόνου.
Τρέμουν από το κρύο
τα σταυροδρόμια και οι γωνίες
σφίγγονται κολλάνε να ζεσταθούν
επάνω σε αλλότριας πατρίδας
πλανόδιους ανθοπώλες
μπουκέτα φασκιωμένα
με αγριωπό χαρτί
και η φτηνή ποιότητα
με τρύπες διανθισμένη γύρω γύρω
από αυτοδίδακτο ψαλίδι καμωμένες
όπως κι εμείς όταν παιδιά
για σχέδια πεινασμένα
σ’ εφημερίδα διπλωμένη ομοιόμορφα
μικρά τετραγωνάκια ψαλιδίζαμε
κι όπως ξεδιπλωνόταν το χαρτί
τι χαρούμενα τι αλλεπάλληλα, τι συμμετρικά
παραθυράκια διάπλατα μάς άνοιγε το μέλλον.
Απόγευμα πρωτοχρονιάς
ψυχή στους δρόμους
μόνο κλειστά μεγάλα γκρίζα παράθυρα
κι ένα φτωχό χιονόνερο που ζητιανεύει χιόνι.
(Από τη συλλογή «Μεταφερθήκαμε παραπλεύρως», εκδ. Ίκαρος, 2007)
–
Μέθη – διάβασε η Χρυσούλα
Γύρω μιας πίττας και του κόκκινου κρασιού,
περνάνε όλες οι εικόνες άπαξ του έτους. Την νύχτα ετούτη
σου φεύγει και σε ξεπερνά κάθε λογίκευση.
Εδώ δεν ξεχωρίζεις: «Τούτα περασμένα» ή «Μέλλοντα τούτα».
Όλες οι εικόνες περνάνε εξίσου έντονες, εξίσου ωραίες.
…
Ένα ξέρω, που με τις απλές, τις παιδιάστικες χίμαιρες τούτες,
περνάνε οι αιώνες, κάτου απ’ τα πανάρχαια τ’ άστρα,
περνάνε πλάι στ’ ανεμιζόμενα δέντρα.
Μπρος στις χίμαιρες τούτες, χάνει την κάθε δύναμή του
ο παραδειγματισμός, όλη η ευτυχία των ζώντων
σφυρηλατιέται σε τούτο το επισφαλές αργαστήρι.
Ας πιούμε λοιπόν, κι ας πούμε και μείς με τους άλλους
για τον καινούργιο χρόνο χίλια εννιακόσια τόσα όλα τα καλά.
Όλα τα ευλογημένα. Έξω από ταραχές, αρρώστιες, θανάτους.
Και ταραχή, και αρρώστια και όλα, το ξέρουμε, είναι επί θύραις
τόσο ασφαλή. Αλλά τι χάνουμε εντούτοις να πιούμε
και να πούμε για τον καινούργιο χρόνο όλα τα καλά.
Τ.Κ. ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ
–
«… Είναι ώρα να μεθύσετε!
για να μην είστε οι βασανισμένοι σκλάβοι του χρόνου,
μεθύστε χωρίς διακοπή.
Με κρασί, με ποίηση με αρετή, με ό,τι θέλετε!»
Charles Baudelaire
–
Ηρεμία – έτυχε στον Αντώνη
Η Ροδιά – Χαλίλ Γκιμπράν
Κάποτε, όταν ζούσα στην καρδιά μιας ροδιάς, άκουσα έναν σπόρο της να λέει: «Κάποια μέρα θα γίνω δέντρο, κι ο αγέρας θα τραγουδάει ανάμεσα στα κλώνια μου. Ο ήλιος θα χορεύει πάνω στα φύλλα μου και θα είμαι δυνατό δέντρο κι όμορφο, στις εποχές όλες μέσα».
Ύστερα μίλησε ένας άλλος σπόρος και είπε: «Όταν ήμουν νιος σαν κι εσένα, είχα κι εγώ τέτοιες απόψεις, μα τώρα που μπορώ να μετρώ και να ζυγίζω τα πράγματα, βλέπω ότι οι ελπίδες μου τρέφονταν του κάκου».
Κι ένας τρίτος σπόρος, μίλησε κι αυτός: «Δεν βλέπω τίποτα που να προμαντεύει, για μας, ένα τόσο μεγαλειώδες μέλλον».
Κι ένας τέταρτος είπε: «Όμως τι φενάκη θα ‘ταν η ζωή μας, χωρίς προοπτικές μεγαλοσύνης».
Είπε ένας πέμπτος: «Γιατί να διαφωνούμε για το τι θα γίνουμε, αφού το τι είμαστε δεν γροικάμε καν».
Μα ένας έκτος απάντησε: «Εκείνο που είμαστε, αυτό θα εξακολουθήσουμε να είμαστε».
Κι ένας έβδομος: «Έχω τόσο ξεκάθαρη ιδέα για το καθετί πως θα γίνει. Μα να μην μπορώ να την ντύσω με λέξεις!».
Κι ένας όγδοος μίλησε -κι ένατος και δέκατος- και σειρά από άλλους, και δεν μπορούσα να βγάλω άκρη πια, από τις φωνές τους.
Κι έτσι, την ίδια εκείνη μέρα, μετακόμισα στην καρδιά μιας κυδωνιάς, εκεί όπου οι σπόροι είναι λιγοστοί και δεν μιλάνε σχεδόν καθόλου.
–
Ειρήνη – έτυχε στη Ρούλα
Φώτης Αγγουλές – Πρωτοχρονιά 1957
«Χρόνε καινούργιε, φέρε μας μαζί σου την Ειρήνη.
Φέρε στην Κόλαση ένα φως, στην έρημο μια κρήνη.
Φέρε της γονιμότητας το σπόρο μέσ’ στη μήτρα
της γης, που οι σπόροι καίγουνται χωρίς να βγάλουν φύτρα.
Κοίτα, στον πόλεμο η ζωή κάψαλο μαύρο εγίνη,
κι άλλο από σένα δεν ζητά, παρά μονάχα Ειρήνη.
Ειρήνη σ’ ό,τι ζει κι ανθεί, σ’ ό,τι πονεί και φθίνει,
στο χωρισμό, στον έρωτα, στα πάθη. Ερήνη. Ειρήνη.
Στη μάνα πάνω απ’ τ’ άρρωστο παιδί της που αγρυπνά,
στη μοναξιά του εξόριστου, στου σκλάβου το βραχνά,
στ’ αγνά στηθάκια του παιδιού που νηστικό έχει μείνει,
στα μαύρα τα γεράματα, στ’ άχαρα νιάτα. Ειρήνη.
Στου στρατοκόπου το ραβδί, στου ανήμπορου την κλίνη,
στις νύχτες του κατάδικου, Ειρήνη, Ειρήνη, Ειρήνη,
για να βρει, χρόνε, κι η χαρά, σαν θα θελήσει να ’ρτει,
να ’ναι ανοιχτό το σπίτι μας κι ο κήπος δίχως φράχτη.»
