ΑΡΘΟΥΡ ΜΙΛΕΡ – “Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΑΚΟΥ”

ΑΡΘΟΥΡ ΜΙΛΕΡ  –Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΜΠΟΡΑΚΟΥ”  

Ο Άρθουρ Άσερ Μίλερ (Arthur Asher Miller, 17 Οκτωβρίου 1915 – 10 Φεβρουαρίου 2005) ήταν ένας από τους κορυφαίους Αμερικανούς θεατρικούς συγγραφείς.

Η οικογένειά του είχε εβραϊκές ρίζες και μεγάλωσε με θρησκευτική ανατροφή. Ο πατέρας του, μετανάστης από την Πολωνία, είχε αποκτήσει μεγάλη περιουσία από μια βιοτεχνία και κατάστημα γυναικείων ρούχων. Με το Κράχ του 1929 στις ΗΠΑ, η οικογένειά του είχε καταστραφεί οικονομικά, συνεπώς αναγκάστηκε να εργαστεί σε διάφορες δουλειές για να βγάλει χρήματα.

Τα έργα του ασκούσαν κριτική στις Ηνωμένες Πολιτείες, την κυβέρνηση και τον τρόπο ζωής των κατοίκων της, ενώ εξέθεταν και τα ψεγάδια του λεγόμενου “Αμερικανικού ονείρου“, κάτι για το οποίο είχε δεχτεί κριτική στις ΗΠΑ.

Είχε πέσει θύμα του Μακαρθισμού. Καταδικάστηκε επειδή αρνήθηκε να καταδώσει συναδέλφους του με κομμουνιστική δράση. Παρ’ όλο που ενστερνίστηκε ιδέες της αριστεράς και σχετιζόταν με άτομα του Κομμουνιστικού Κόμματος, αρνήθηκε ότι ήταν ποτέ μέλος του. Επίσης, αν και δεν υπήρξε θρησκευόμενος, απέκτησε συνείδηση της εβραϊκής του ταυτότητας, αντιμετωπίζοντας τον αντισημιτισμό των προπολεμικών χρόνων και το Ολοκαύτωμα.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο βιογράφος του, Μάρτιν Γκότφριντ, “σπάνια ένας καλλιτέχνης έχει δεχτεί τόσες πολλές επιθέσεις και συκοφαντίες στην πατρίδα του και ταυτόχρονα έχαιρε βαθιάς εκτίμησης σε όλον τον κόσμο”.

Η καθιέρωση του ήρθε με το κλασσικό έργο «O Θάνατος του Εμποράκου», σημείο αναφοράς του, μια μικροαστική Αμερικανική οικογένεια που συνεθλίβη υπό το βάρος του Αμερικανικού καπιταλισμού.

Απόηχος της προσωπικής εμπειρίας του Μίλερ από την οικονομική καταστροφή του πατέρα του, στηρίζεται στον εμβληματικό χαρακτήρα του Γουίλι Λόμαν, ο οποίος δεν έχει την επιτυχία που περιμένει από αυτόν ο κοινωνικός του περίγυρος, καθώς απολύεται κι αρχίζει να στοιχειώνεται από αναμνήσεις του παρελθόντος.

Όταν έγραφε τον «Θάνατο του  Εμποράκου», το 1948, επεδίωκε να θίξει τις συνέπειες του οικονομικού κραχ του 1929 στην Αμερική, τις διαψεύσεις και τις καταρρεύσεις των προσδοκιών, που ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος έφερε…

Και ίσως δεν μπορούσε να φανταστεί, πώς αυτή η ιστορία του πλασιέ Γουίλι Λόμαν, που γυρίζει σ’ όλη του τη ζωή στις πολιτείες των ΗΠΑ για  να βγάλει το μεροκάματό του και να πραγματοποιήσει τα όνειρα της μέσης αμερικανικής οικογένειας, θα συνέχιζε να αποτυπώνει, στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, την τραγωδία του σύγχρονου ανθρώπου. Που πασχίζει, ονειρεύεται, αγοράζει με δόσεις τα πάντα, φαντασιώνεται και κάποια στιγμή, αναγκάζεται να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα: την οικονομική, την επαγγελματική, την κοινωνική, την οικογενειακή.

Μέσα από την ιστορία του Εμποράκου, παρακολουθούμε την αέναη προσπάθεια των ανθρώπων της μεσοαστικής και της μικροαστικής τάξης σε όλες τις κοινωνίες αυτού του πλανήτη, να «πλασαριστούν» λίγο παραπάνω: είτε μέσω της επαγγελματικής τους διαδρομής, είτε μέσω των νέων συσκευών, είτε μέσω της κοινωνικής γοητείας των τεσσάρων τροχών, είτε μέσω της διαδρομής των παιδιών τους… Αφηγείται την εκδοχή της κατάρρευσης του αμερικανικού ονείρου. Και μαζί διηγείται πολλές άλλες ιστορίες.

 Έβαλε στο κάδρο ανθρώπους και συμπεριφορές, που ο καθένας μας έχει συναντήσει:

• τους καυχησιάρηδες, που έχουν ανάγκη  να πιστέψουν, εκείνοι πρώτοι, το ξίπασμά τους

• τις ήρεμες σιωπηλές δυνάμεις που  όλοι χρειάζονται και όλοι αναζητούν

• τα παιδιά που ακολουθούν σαν πορεία ζωής κάτι που άλλοι ονειρεύτηκαν για εκείνους

• εκείνους που δεν ξέρουν να μοιραστούν το συναίσθημά τους και αργοσβήνουν στη μοναξιά και στη συναισθηματική αποστράγγιση

• εκείνους που κάποια στιγμή μοιάζουν να είναι δυνατοί

• εκείνους που υφίστανται τη «δύναμη» όσων αισθάνονται δυνατοί

• τα πλήθη των ανθρώπων από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, που προσπαθούν σ’ όλη τους τη ζωή, να αποθηκεύσουν και υποθηκεύουν τις ζωές τους

• τους ανθρώπους που διανύουν τη ζωή τους χωρίς να έχουν αντικρίσει τον εαυτό τους…

Κι έβαλε επίσης στο κάδρο του τις εργασιακές σχέσεις, την επένδυση του ατόμου στην εργασία, την ήττα που ακολουθεί το κλείσιμο ενός εργασιακού κύκλου, το πικρό αδιέξοδο των ανθρώπων που δεν έχουν το κοινωνικό πρόσωπο της επαγγελματικής ταυτότητας.

Πηγές: https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CF%81%CE%B8%CE%BF%CF%85%CF%81_%CE%9C%CE%AF%CE%BB%CE%B5%CF%81

https://www.kathimerini.gr/854610/gallery/politismos/8eatro/o-8anatos-toy-emporakoy-h-to-krax-twn-oneirwn-diarkei-poly

http://radio-theatre.blogspot.com/2010/07/blog-post_18.html

Updated: 15/03/2020 — 21:16