ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΠΟΥΣΚΙΝ-ΝΤΑΜΑ ΠΙΚΑ

Ο Αλεξάντρ Σεργκέγεβιτς Πούσκιν (Μόσχα6 Ιουνίου 1799 – Αγία Πετρούπολη10 Φεβρουαρίου 1837), ήταν Ρώσος λογοτέχνης, ο μεγαλύτερος ποιητής της Ρωσίας που θεωρείται και ο δημιουργός της νεότερης ρωσικής λογοτεχνίας.

Η ΝΤΑΜΑ ΠΙΚΑ

Η νουβέλα αυτή θεωρείται ένα από τα εξοχότερα δείγματα της πένας του Ρώσου ποιητή, δραματουργού και πεζογράφου Αλεξάντρ Πούσκιν (1799-1837). Η υποδοχή που επιφύλαξαν στο έργο οι συγγραφείς και οι αναγνώστες, στη Ρωσία και αλλού, του εξασφάλισε μια υψηλή θέση στην παγκόσμια λογοτεχνική παράδοση, ενώ ενέπνευσε και τον Πιοτρ Ίλιτς Τσαϊκόφσκι να συνθέσει μια οπερατική εκδοχή της ιστορίας.
Χάρη σε μια απροσδόκητη συνεργεία της μοίρας, τα τρία κεντρικά πρόσωπα της αφήγησης, η κόμισσα Άννα Φεδόντοβνα, η υπηρέτρια της Ελισάβετ και ο νεαρός αξιωματικός του μηχανικού Έρμαν, θα εμπλακούν σ’ ένα παράδοξο και θανατηφόρο παιχνίδι. Ο Πούσκιν χειρίζεται άριστα τους κώδικες της ρομαντικής πεζογραφίας, ενώ η πλοκή και η δομή της αφήγησης διεγείρουν την περιέργεια του αναγνώστη μέχρι το τέλος.

(Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η νουβέλα αυτή αποδεικνύει την ικανότητα του Πούσκιν να μεταφέρει στον αναγνώστη όλη την πολυπλοκότητα στην σύλληψη μίας συγγραφικής ιδέας εγκιβωτίζοντας διάφορα μεταξύ τους στοιχεία που συνθέτουν την λογοτεχνική του ευφυΐα. Και στην συνέχεια μέσα από την απλότητα μίας αφήγησης, καταφέρνει να μετατρέπει την ιδέα αυτή σε μία ιστορία μυστηρίου ποτισμένη με κοινωνικά μηνύματα που ακροβατεί ανάμεσα στο φανταστικό και το πραγματικό αφήνοντας μία γεύση αβεβαιότητας και ασυμβατότητας στον αναγνώστη του. Πρόκειται σαφώς για την εισβολή στα άδυτα της ανώριμης ψυχής του σύγχρονου ανθρώπου που διψάει για πλούτο και για εύκολη αναγνώριση μακριά από κόπο αλλά με πολύ μεγάλη δόση πάθους για το επικίνδυνο.

Ο Πούσκιν βάζει στον ήρωά του τα παρακάτω λόγια: «Η θέση του δεν του επέτρεπε       να θυσιάζει το αναγκαίο με την ελπίδα ν’ αποκτήσει το περιττό».  Ίσως όλη η πεμπτουσία της ιστορίας κρύβεται σε αυτά τα λόγια. Όπως και ο Ντοστογιέφσκι λίγα χρόνια αργότερα με τον Παίκτη έτσι και εδώ σε προηγούμενο χρόνο ο Πούσκιν θίγει το θέμα του πειρασμού και της παραδοξότητας, της μετακίνησης από μία θέση σε μία άλλη. Γιατί ο Έρμαν, που είναι και ο κύριος πρωταγωνιστής, καταλήγει να κυνηγάει σφόδρα το κατά τα άλλα περιττό που όμως γίνεται έντονα αναγκαίο για εκείνον και μάλιστα κυριαρχείται τόσο πολύ από την ανάγκη αυτή που ξεπερνάει κάθε εμπόδιο για να φτάσει στον τελικό του στόχο. Θα παραπλανήσει την υπηρέτρια Ελισάβετ Ιβάνοβνα και θα την παρασύρει σε ένα παιχνίδι σαγήνης που ποτέ ο ίδιος δεν πίστεψε πραγματικά. Φαρισαϊκή συμπεριφορά και εκμετάλλευση της ανθρώπινης δίψας για αγάπη, να οι αδυναμίες που προκύπτουν από την υπόθεση υποκλοπής του μυστικού που προσπαθεί να εκμαιεύσει ο πανούργος ήρωας του Πούσκιν από την Άννα Φεδόντοβνα χρησιμοποιώντας την υπηρέτριά της ως δόλωμα και θήραμα μαζί. Το χρήμα σκληραίνει τους ανθρώπους, τους καταντάει έρμαια του διαβολικού του χρώματος και της ακόμα χειρότερης απειλητικής μυρωδιάς του καθιστώντας τους, τους πιο δουλικούς του εκπροσώπους.

Η μετάλλαξη ενός ανθρώπου από αγνό σε μοχθηρό είναι η πιο εύκολη αποστολή ενός διαβολικού σχεδίου που οργανώνεται και πλήττει καίρια πρόσωπα ψυχικά ευάλωτα που δεν έχουν την πυγμή να το αντικρούσουν. Η χαρτοπαιξία, παίρνει μέσα από την νουβέλα αυτή διαστάσεις κόλαφου για μία ρώσικη κοινωνία που μέσα στην απαισιοδοξία της και την μιζέρια της ψάχνει για αποκούμπι και εύκολες διεξόδους. Ο Έρμαν δεν είναι ξένος προς τον αναγνώστη, δεν είναι ξένος προς τον συγγραφέα, κάπου εκεί καθρεφτίζεται και ο ίδιος ο γράφων καθώς σύχναζε σε λέσχες και γνώρισε από κοντά αυτόν τον βρώμικο κόσμο με τις υπόγειες ανήθικες διαδρομές.

 «Δύο έμμονες ιδέες δεν μπορούν να υπάρχουν ταυτόχρονα στον νου, όπως και δύο φυσικά σώματα δεν μπορούν να κατέχουν ταυτόχρονα την ίδια θέση»

Από κείμενο του Γιάννη Αντωνιάδη

https://www.culturenow.gr/h-ntama-pika-aleksantr-poyskin-kritikh-vivlioy/
Updated: 02/11/2019 — 04:16